بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

خالد شوقی

درباره

سن: ۴۹
ملیت: ايران
مذهب: نامعلوم
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۱۶ مهر ۱۳۸۱
محل: ايران، زندان ارومیه، اروميه، استان آذربايجان غربی
نحوه کشته‌شدن: نحوه اعدام نا مشخص
اتهامات: اتهام نامعلوم

ملاحظات

خبر اعدام آقای خالد شوقی از سوی منابع متعدد از جمله «جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران» (۲۰ مهر ۱۳۸۱) و سایت اینترنتی عصرنو به نقل از «کمیته اتحاد عمل برای دموکراسی» (۳ اسفند ۱۳۸۱) منتشر شد. اطلاعات تکمیلی از مصاحبه بنیاد عبدالرحمن برومند با یکی اعضای حزب دموکرات کردستان ایران در بهمن ۱۳۹۳(مصاحبه بنیاد) برگرفته شده است.

آقای خالد شوقی متولد سال ۱۳۳۲ در روستای ورمزیار براندیز از توابع ارومیه بود. او ۶ سال در مدرسه نظامی در دوره پهلوی تحصیل کرده بود. براساس آرشیو اسناد حزب دمکرات کردستان ایران، آقای شوقی از فرماندهان نظامی حزب در مناطق اطراف ارومیه بود و در فروردین ۱۳۵۹ در درگیری نظامی حزب دموکرات با لشگر زرهی قزوین در اطراف ارومیه نیز شرکت داشت. آقای شوقی در سال ۱۳۶۹ به دلیل بیماری با اجازه حزب به همراه خانواده خود به ترکیه رفت و در شهر یوکساکاوا ساکن شد. او در ترکیه نیز به فعالیت‌های حزبی خود ادامه می‌داد (مصاحبه بنیاد).

حزب دموکرات کردستان ايران در سال ١٣٢۴ با هدف خودمختاری برای کردستان در شمال غربی ایران تأسیس  شد. پس از انقلاب اسلامی، اختلافات بین دولت جمهوری اسلامی شیعه و استان عمدتاً سنی‌نشین کردستان در مورد حقوق و نقش اقلیتها در تدوین قانون اساسی، تعیین مذهب شیعه به عنوان دین رسمی کشور، و مخصوصا مساله خودمختاری کردستان به درگیریهایی شدید و گاه مسلحانه بین سپاه پاسداران و پیشمرگان (قوای مسلح حزب دمکرات کردستان) انجامید. حزب دموکرات کردستان رفراندم ١٢ فروردین را تحریم کرد. آیت‌الله خمینی در روز ٢٨ مرداد ١٣۵٨ حزب دمکرات کردستان را «غیر رسمی و غیر قانونی» اعلام کرد و آن را «حزب شیطان» خواند. اعدامهای دسته جمعی و نبرد سخت مسلحانه تا ماه‌ها در منطقه ادامه داشت. در طی ۴ سال بعد، حزب دمکرات قدرت خود را در ناحیه تا حد زیادی از دست داد. چند تن از رهبران حزب دموکرات کردستان ترور شده‌اند.

دستگیری و بازداشت

آقای شوقی از پناهجویان کرد ایرانی ساکن ترکیه بود که در سال ۱۳۷۴ توسط پلیس ترکیه بازداشت*و تحویل نیروهای امنیتی ایران شده و به زندان منتقل شد. وی هفت سال را در زندان سپری کرد (مصاحبه بنیاد). به گفته حزب دموکرات کردستان ایران، بازجویان اداره اطلاعات ارومیه، آقای شوقی را برای همکاری با آنان، تحت فشار و «شکنجه‌های طاقت‌فرسا»‌ قرار دادند (اطلاعات نت ۱۱ شهریور ۱۳۸۲). از جزئیات دستگیری و بازداشت آقای شوقی اطلاعی در دست نیست.

دادگاه

اطلاعی درباره جلسه یا جلسات دادگاه آقای شوقی در دست نیست.

اتهامات

بنابر اطلاعیه کمیته اتحاد عمل برای دمکراسی، اتهام آقای خالد شوقی «همکاری با حزب دموکرات کردستان» عنوان شده است (عصرنو،٣ اسفند ١٣٨١).

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

در گزارش این اعدام نشانی از مدارک ارائه شده علیه آقای شوقی نیست.

دفاعیات

از دفاعیات آقای شوقی اطلاعی در دست نیست.

حکم

حکم اعدام آقای خالد شوقی در ۱۶ مهر ۱۳۸۱ به اجرا در آمد و او به همراه دو متهم دیگر در زندان مرکزی ارومیه به دار آویخته شد. جنازه او تحویل خانواده‌اش نشد (مصاحبه بنیاد).

به گفته همبندیانش در حزب دموکرات، او در شب اعدام خود شیرینی پخش کرده بود و هنگام اعدام شعارهای زنده‌باد قاسملو، زنده‌باد دموکرات، زنده‌ باد کردستان و مرگ بر خامنه‌ای سر داده بود (مصاحبه بنیاد).

____________________________________

*از علت بازداشت و تحویل آقای شوقی اطلاعی در دست نیست. گزارشهای متعددی از بازداشت مخالفان جمهوری اسلامی درکشورهای دیگر به درخواست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران و تحویل آنان منتشر شده است. از جمله در کشورهای ترکیه، سوریه و عراق بازداشت و تحویل پناهجویان به ایران گزارش شده است.

تصحیح و یا تکمیل کنید