بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

همزه (حمزه) قادری

درباره

سن: ۳۳
ملیت: ايران
مذهب: اسلام (سنی)
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۱۵ مهر ۱۳۸۱
محل: ايران، زندان ارومیه، اروميه، استان آذربايجان غربی
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: محاربه با خدا; عضویت در گروه چریکی مخالف نظام; اقدام عليه امنيت ملی

ملاحظات

خبر اعدام آقای همزه (حمزه) قادری فرزند حسین از سوی منابع متعدد از جمله «جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران» (۲۰ مهر ۱۳۸۱) و سایت اینترنتی عصرما به نقل از «کمیته اتحاد عمل برای دموکراسی» (۳ اسفند ۱۳۸۱) منتشر شد. اطلاعات تکمیلی از مصاحبه بنیاد عبدالرحمن برومند با یکی از نزدیکان آقای قادری (مصاحبه بنیاد) و اطلاعات ارسالی از سوی نماینده حزب دموکرات کردستان در امور اتحادیه اروپا برگرفته شده است.

بر اساس اطلاعات موجود آقای قادری متولد سردشت، متاهل و دارای یک فرزند دختر بود که در زمان بازداشتش پنج ماهه بود. او دیپلمه و کارمند اداره بهداشت سردشت بود. آقای قادری از اعضای حزب دمکرات کردستان ایران بود. به گفته نزدیکانش آقای قادری، شخصیتی دمکرات و اجتماعی داشت. همیشه به مردم فقیر منطقه کمک می‌کرد. آقای قادری پسر بزرگ و سرپرست خانواده پدری خود بود.

حزب دموکرات کردستان ايران در سال ١٣٢۴ با هدف خودمختاری برای کردستان در شمال غربی ایران تأسیس شد. پس از انقلاب اسلامی، اختلافات بین دولت جمهوری اسلامی شیعه و استان عمدتاً سنی‌نشین کردستان در مورد حقوق و نقش اقلیت‌ها در تدوین قانون اساسی، تعیین مذهب شیعه به عنوان دین رسمی کشور، و مخصوصا مساله خودمختاری کردستان به درگیری‌هایی شدید و گاه مسلحانه بین سپاه پاسداران و پیشمرگان (قوای مسلح حزب دمکرات کردستان) انجامید. حزب دموکرات کردستان رفراندم ١٢ فروردین را تحریم کرد. آیت‌الله خمینی در روز ٢٨ مرداد ١٣۵٨، حزب دمکرات کردستان را «غیر رسمی و غیر قانونی» اعلام کرد و آن را «حزب شیطان» خواند. اعدامهای دسته جمعی و نبرد سخت مسلحانه تا ماه‌ها در منطقه ادامه داشت. در طی ٤ سال بعد، حزب دمکرات قدرت خود را در منطقه تا حد زیادی از دست داد. چند تن از رهبران حزب دموکرات کردستان ترور شده‌اند.

دستگیری و بازداشت

بنا بر گفته نزدیکانش، در تاریخ ۲۳ مهرماه ۱۳۷۶، ماموران اداره اطلاعات ارومیه، آقای قادری را به بهانه مصاحبه اداری به ارومیه فرا خواندند و در اداره بهداشت استان آذربایجان‌غربی او را دستگیر کردند و به بازداشتگاه اداره اطلاعات منتقل کردند. به  گفته نزدیکانش، در مدت بازداشت در بازداشتگاه‌‌های اداره اطلاعات ارومیه و سردشت، آقای قادری از سوی بازجویانش زیر فشارهای روانی و اذیت و آزار جسمی قرار داشت . او در این مدت، ملاقاتی با خانواده‌اش نداشت. پس از برگزاری دادگاه و انتقال به زندان مرکزی ارومیه، ماهی یکبار اجازه ملاقات داشت که یک در میان بصورت کابینی (سی دقیقه) و حضوری (یک ساعت) برگزار می‌شد (مصاحبه بیناد).

دادگاه

بر اساس اطلاعات موجود، اولین دادگاه آقای قادری در پاییز ۱۳۷۶ در دادگاه انقلاب اسلامی مهاباد تشکیل شد. دادگاه بدون حضور وکیل برگزار شد ومدت دادگاه نیز کوتاه بود. چون پرونده مشمول اعاده دادرسی قرار گرفت، دادگاه دوم در بهار سال ۱۳۷۷ و در دادگاه انقلاب اسلامی ارومیه و بدون وکیل تشکیل شد (مصاحبه بنیاد). اطلاعی درباره جزئیات جلسات دادگاه آقای قادری در دست نیست.

اتهامات

اتهام آقای همزه قادری «اقدام علیه امنیت کشور، محاربه با خدا و عضویت در حزب دمکرات کردستان» بود (مصاحبه بنیاد).

در شرایطی که حداقل تضمین های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست.

مدارک و شواهد

از مدارک و شواهد ارائه شده در دادگاه اطلاع دقیقی در دست نیست، اما بنابر گفته نزدیکانش، اعترافات متهم و چند نسخه از روزنامه کردستان، ارگان حزب دمکرات کردستان، که در تفتیش خانه به دست‌آمده بود، مبنای صدور حکم بوده است (مصاحبه با بنیاد).

سازمان‌های بین‌الملل حقوق بشر بارها‌ دولت جمهوری اسلامی ایران را به دلیل اعمال سیستماتیک شکنجه‌های شدید و استفاده از سلول‌های انفرادی جهت گرفتن اعتراف از زندانیان محکوم کرده اند و صحت اعترافاتی که تحت فشار از متهمان گرفته شده است را مورد پرسش قرار داده‌اند. اعترافات زندانیان سیاسی گاه از تلویزیون پخش شده‌اند. تلویزیون ملی اقدام به پخش اعترافاتی کرده است که در آنها زندانیان به جرم‌های مبهم و غیرواقعی اعتراف کرده، باورهای سیاسی خویش را نفی کرده و بخاطر آنها توبه کرده‌اند و یا حتی پای دیگران رابه میان کشیده‌اند. سازمان‌های حقوق بشر همچنین به روند نفی و بازپس گرفتن اعتراف و توبه زندانیان آزاد شده  نیز اشاره کرده‌اند.

دفاعیات

از دفاعیات آقای قادری اطلاعی در دست نیست. اما بنابر گفته نزدیکانش به او امکان دفاع موثر از خود داده نشد. آقای قادری از داشتن وکیل  محروم بود و به پرونده خود نیز دسترسی نداشت (مصاحبه بنیاد).

حکم

دادگاه انقلاب اسلامی ارومیه آقای همزه (حمزه) قادری را به اعدام محکوم کرد و حکم در ارومیه به تایید دادگاه تجدید نظر رسید. روز ۱۶ مهر ۱۳۸۱ حکم در زندان مرکزی ارومیه به اجرا در آمد و آقای قادری به همراه دو متهم دیگر به دار آویخته شد.

مسئولان جسد آقای قادری را با این شرط  که مراسم سوگواری برگزار نشود و تنها دو نفر از اعضای خانواده حق حضور در خاکسپاری را داشته باشند، به خانواده‌اش تحویل دادند. جسد آقای قادری در قبرستان گلستان سردشت دفن شد. 

تصحیح و یا تکمیل کنید