بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

مهناز معتمدی

درباره

ملیت: ايران
مذهب: بدون باور مذهبی
وضعیت تأهل: نامعلوم

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۴ اردیبهشت ۱۳۵۹
محل: اهواز، استان خوزستان، ايران
نحوه کشته‌شدن: اعدام خودسرانه
اتهامات: پندار و/يا گفتار ضدانقلابی

ملاحظات

مهناز معتمدی در سال ١٣٥٩ در شرکت ملی نفت در اهواز کار می‌کرد. او پس از اینکه به اتهام تبلیغ علیه «انقلاب فرهنگی» دستگیر شد، اما کارش هرگز به دادگاه نکشید.

خبر اعدام خانم مهناز معتمدی در نشریه «پیکار» ارگان سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر شماره ٥٥، ٢٩ شهریور ماه ١٣٥٩ منتشر شده است. یکی از ٤۳٠ نفریست که نامشان در لیست «شهدای سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر» در سایت اینترنتی اندیشه پیکار منتشر شده است. این لیستی است از اسامی اعضای سازمان که پس از انقلاب ۱۳٥۷ جان سپرده اند. بیش از ٤٠٠ نفر از افرادی که نامشان در این فهرست ذکر شده اعدام شده اند. در کتاب «از آرمانی که می‌جوشد» (از انتشاران هواداران سابق سازمان پیکار، شهریور ماه ١٣٦٤)، نیز به او اشاره شده است. خبر کشته شدن این دختر جوان بدون ذکر نامش در اطلاعیه‌ای از سوی دادستان دادگاه انقلاب اسلامی خوزستان اعلام و در روزنامه اطلاعات منتشر شد (١٠ اردیبهشت ١٣٥٩).

وی کارمند شرکت ملی نفت اهواز بود.

سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر در سال ۱۳٥۷ از اعضای مارکسیست ـ لنینیست منشعب از سازمان مجاهدین خلق تشکیل شد. نفی مشی چریکی و نفی مشی حزب توده از اصول این تشکیلات بود. سازمان پیکار شوروی را «سوسیال امپریالیست» و چین را منحرف از اصول مارکسیسم - لنینیسم می‌دانست و با تمامی جناحهای رژیم جمهوری اسلامی مخالف بود. این سازمان با پیوستن بخش بزرگی از گروههای دیگر موسوم به «خط سه» به بزرگترین تشکیلات این جریان مبدل گشت. در سال ۱۳٦۰ سازمان پیکار دچار انشعابات درونی شد که همزمان بود با موج سرکوب گروههای مخالف رژیم. ضربات ناشی از این سرکوبها و انشعابات منجر به تلاشی تشکیلات و پراکندگی هواداران آن گردید به طوری که دیگر نتوانست به حیات سیاسی خود ادامه دهد.

دستگیری و بازداشت

بنا به گزارش سایت اینترنتی اندیشه و پیکار خانم معتمدی در حمله رژیم به داشگاه اهواز دستگیر شد ولی اطلاعی در مورد جزئیات دستگیری و بازداشت این متهم در دست نیست.

دادگاه

اطلاعی درباره جلسه یا جلسات دادگاه در دست نیست.

اتهامات

بنا به گزارش سایت اینترنتی اندیشه و پیکار اتهام خانم معتمدی تبلیغ علیه «انقلاب فرهنگی» اعلام شد.

در شرایطی که حداقل تضمینهای دادرسی رعایت نمی شود و متهمین از یک محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست.

انقلاب فرهنگی در فروردین ١٣٥٩ با فرمان آیت‌الله خمینی برای تصفیه دانشگاه‌ها از نیروهای مخالف وتبدیل دانشگاه به محیط علم برای تدریس علوم عالی اسلامی آغاز شد. نخستین موج خشونتها در ۲٦ فروردین هنگام سخنرانی اکبر هاشمی رفسنجانی در دانشگاه تبریز رخ داد. دانشجویان طرفدار رژیم ساختمان مرکزی دانشگاه را به تصرف در آوردند و خواستار «پاکسازی دانشگاه» از کسانی شدند که «عناصر وابسته به رژیم شاه و دیگر خودفروختگان» می‌خواندند.

در ۲۹ فروردین شورای انقلاب در بیانیه‌ای گروه‌های سیاسی را متهم به تبدیل مراکز آموزش عالی به «ستاد عملیات سیاسی تفرقه آور» و مانعی در مقابل دگرگونی بنیادی دانشگاه‌ها کرد. این بیانیه به این گروه‌ها سه روز (از شنبه ٣٠ فروردین تا دوشنبه اول اردیبهشت ٥٩) مهلت داد که دفتر فعالیت خود در دانشگاه‌ها را تعطیل کنند. شورای انقلاب همچنین تأکید کرد که این تصمیم شامل کتابخانه‌ها، دفترهای هنری و ورزشی نیز هست. گروه‌های سیاسی مخالف حاضر به بستن دفاتر خود نشدند و در طول این سه روز درگیری میان دانشجویان چپگرا و انجمن‌های اسلامی که با حمایت نیروهای دولتی و شبه نظامیان طرفدار حکومت، دانشگاه‌ها را تحت کنترل خود در آوردند ادامه داشت.

در پایان ضرب الاجل شورای انقلاب خشونتها به اوج رسید و دردانشگاه‌های سراسر کشور صدها تن زخمی و تعدادی کشته شدند. روز اول اردیبهشت پیروزی انقلاب فرهنگی اعلام و دانشگاه‌ها برای دو سال تعطیل شد. در نتیجه انقلاب فرهنگی عده زیادی از اساتید دانشگاه پاکسازی شده و تعداد کثیری از دانشجویان به دلیل اعتقادات سیاسی‌شان از ادامه تحصیل محروم شدند.

مدارک و شواهد

در گزارش این اعدام نشانی از مدارک ارائه شده علیه متهم نیست.

دفاعیات

از دفاعیات متهم اطلاعی در دست نیست.

حکم

در اطلاعیه دادستان استان خوزستان آمده است: «حادثه‌ای درکانون ارشاد اسلامی اتفاق افتاد و آن اینکه هنگام تحویل زندانیان دختر به آن کانون، بر اثر شلیک غیرعمد یکی از پاسداران همراه که سهواً صورت گرفت، یکی از زندانیان دختر کشته شد.»

بر اساس گزارش نشریه پیکار خانم مهناز معتمدی در ساعت ٣٠:١ بعد از نیمه شب ٤ اردیبهشت ماه ١٣٥٩ بر اثر شلیک گلوله یکی از پاسداران کشته شد. هنگام که عده ای از زنان و دخترانی را که در درگیریهای دانشگاه دستگیر شده بودند از محل دادگاه انقلاب اسلامی به کانون کارآموزی زرکان (واقع در جاده مسجد سلیمان) منتقل می کردند، در مسیر در ورودی کانون تا آسایشگاه آنها را وادار کردند بدون اینکه به عقب خود نگاه کنند، بدوند. در ضمن چراغهای طرفین مسیر را خاموش کرده و در میان درختان عده ای از پاسداران برای ترساندن آنها در کمین نشسته بودند. در حین دویدن صدای تیراندازی به گوش رسید و مهناز کشته شد.

تصحیح و یا تکمیل کنید