بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

محمدعلی اسماعیلی بلوردی

درباره

سن: ۲۹
ملیت: ايران
مذهب: احتمال قوی اسلام
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۶۹
محل: زندان مرکزی (عادل آباد)، شيراز، استان فارس، ايران
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: جرايم مرتبط با مواد مخدر
سن در زمان ارتکاب جرم: ۲۵

ملاحظات

اتهام انتسابی را پذیرفته بود تا برادرش که به تازگی داماد شده بود، آزاد شود.

خبر و اطلاعات در خصوص اعدام آقای محمدعلی اسماعیلی بلوردی فرزند خانم‌جان و زیادخان  به همراه ۱۴ نفر* از طریق مصاحبه بنیاد عبدالرحمن برومند با یکی از نزدیکان او در تاریخ ۱ تیر ۱۳۹۷ بدست آمده است.

آقای اسماعیلی در سال ۱۳۴۰ در شهر سیرجان استان کرمان به دنیا آمد. تحصیلاتش را پیش از دریافت مدرک دیپلم رها کرد و مشغول به کار شد. شغل‌اش رانندگی کامیون بود و همسر و ۲ فرزند داشت. نزدیکانش او را فردی مهربان، محبوب و مذهبی معرفی می‌کنند.

پرونده آقای اسماعیلی به جرایم مرتبط با مواد مخدر در سال ۱۳۶۵ در شهر سیرجان ارتباط داشت.

آقای اسماعیلی فردی مهربان، محبوب و مذهبی بود.

دستگیری و بازداشت

در دی ماه سال ۱۳۶۵، حوالی ساعت ۷ شب، حدود ۸ مامور کمیته خلیلی شیراز (مرکز مبارزه با معتادان و مفاسد اجتماعی) آقای اسماعیلی و برادرش را در منزل آقای اسماعیلی در سیرجان دستگیر و به کمیته خلیلی شیراز منتقل کردند.

در دوران بازداشت در کمیته خلیلی، خانواده‌ آقای اسماعیلی تنها یک بار موفق به ملاقات با او شدند. بنابر اظهار مصاحبه شونده، در این دوران آقای اسماعیلی شدیدا تحت شکنجه بود و آثار شلاق بر روی کمر و همچنین شکستگی دندان او کاملا مشهود بود. مدتی بعد او را از کمیته خلیلی به زندان عادل‌آباد شیراز منتقل کردند. در مدت ۴ سال بازداشت، آقای اسماعیلی یک بار در هفته از طریق کابینی با خانواده‌اش ملاقات داشت. خانواده او مجبور بودند به خاطر ملاقات با ایشان، مسیر ۳۷۷ کیلومتری بین سیرجان تا شیراز را هر هفته با اتوبوس طی کنند.

آقای اسماعیلی شدیدا تحت شکنجه بود و آثار شلاق بر روی کمر و همچنین شکستگی دندان او کاملا مشهود بود.

دادگاه

درباره جلسه یا جلسات دادگاه رسیدگی کننده به اتهامات آقای اسماعیلی اطلاعی در دست نیست.

اتهامات

اتهام مطرح شده علیه آقای اسماعیلی «قاچاق مواد مخدر» عنوان شد. 

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از محاکمه‌ منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست. هر سال صدها نفر در دادگاه‌های ایران به اعدام محکوم می‌شوند، اما شمار افرادی که بر اساس اینگونه اتهامات کاذب به اعدام محکوم شده‌اند معلوم نیست.

مدارک و شواهد

بنابر اظهار مصاحبه شونده، اعترافات فردی که به اتهام قاچاق مواد مخدر دستگیر شده بود علیه آقای اسماعیلی و ۱۴ نفر دیگر، به عنوان مدرک علیه ایشان استفاده شد. بنابر اطلاعات موجود، فرد دستگیرشده (متهم ردیف اول پرونده) در بازجویی‌های اولیه، با این تصور که با داشتن شریک جرم در پرونده، مجازات کمتری برای او صادر خواهد شد، افرادی را به عنوان شریک جرم خود معرفی کرده بود.  

اعترافات فردی که به اتهام قاچاق مواد مخدر دستگیر شده بود علیه آقای اسماعیلی و ۱۴ نفر دیگر، به عنوان مدرک علیه ایشان استفاده شد.

دفاعیات

از جزئیات دفاعیات آقای اسماعیلی اطلاعی در دست نیست.

بنابر اطلاعات موجود، هیچ مدرکی به غیر از اعتراف فرد دستگیرشده (متهم ردیف اول پرونده) علیه آقای اسماعیلی برای اثبات اتهام قاچاق مواد مخدر انتسابی به ایشان وجود نداشت. این در حالی است که آقای اسماعیلی هیچگونه سابقه کیفری نداشت، به مواد مخدر اعتیاد نداشت و هیچ مواد مخدری نیز از منزل ایشان کشف نشده بود. متهم ردیف اول پرونده در چندین مرحله به غیرواقعی بودن اعترافاتش علیه آقای اسماعیلی اقرار کرده بود، اما تحت فشار و شکنجه بازجویان مجددا مجبور به اعتراف می‌شد.

بنابر اظهار مصاحبه شونده، آقای اسماعیلی اتهام انتسابی را پذیرفته بود تا برادرش که به تازگی داماد شده بود، آزاد شود.

سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر بارها دولت جمهوری اسلامی ایران را به خاطر اعمال سیستماتیک شکنجه‌های شدید و استفاده از سلول‌های انفرادی برای گرفتن اعتراف از زندانیان محکوم کرده ‌و صحت اعترافاتی را که تحت فشار از متهمان گرفته شده است مورد پرسش قرار داده‌اند.

هیچ مدرکی برای اثبات اتهام قاچاق مواد مخدر علیه آقای اسماعیلی وجود نداشت.

حکم

آقای محمدعلی اسماعیلی بلوردی به همراه ۱۴ نفر دیگر در تاریخ ۲۲ اردیبهشت سال ۱۳۶۹ در زندان عادل آباد شیراز به دار آویخته شد.

از مرجع حکم اعدام صادر شده علیه آقای اسماعیلی اطلاعی در دست نیست.

پیش از اعدام آقای اسماعیلی، همسرش به همراه همسر چند تن دیگر از محکومان این پرونده، به منظور پیگیری و دادخواهی به دفتر رهبری در تهران مراجعه کرده بودند، اما پیگیری آنها بی‌نتیجه بود.

مقامات زندان هیچ اطلاعی از زمان اجرای حکم اعدام به آقای اسماعیلی یا خانواده‌اش نداده بودند. پس از اجرای حکم به خانواده اطلاع داده شد که برای تحویل گرفتن جسد به زندان عادل آباد شیراز مراجعه کنند. خانواده آقای اسماعیلی جسد ایشان و ۴ اعدامی دیگر را تحویل گرفتند با وانت به سیرجان منتقل کرده و در آنجا به خاک سپردند. به گفته مصاحبه شونده، شنیده‌ها حاکی از آن بود که در هنگام اعدام آقای اسماعیلی طناب دار پاره شده بود، اما ماموران اجرا مجددا او را به دار آویختند.

از آقای اسماعیلی دو دفتر حاوی تعدادی شعر و خاطرات ایشان از دوران بازداشت و زندان بجا مانده است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

*  آقایان غلامرضا (مظفر) شهسواری‌پور، حبیب‌الله کیوان، علی‌باز اسکندری نسب و رحمت‌الله اسکندرزاده از جمله افرادی بودند که به همراه آقای اسماعیلی اعدام شدند. از مشخصات سایر افرادی که همراه آقای اسماعیلی اعدام شده بودند، اطلاعی در دست نیست.

تصحیح و یا تکمیل کنید