بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

رضا سبزواری

درباره

سن: ۳۱
ملیت: ايران
مذهب: اسلام (شيعه)
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۶ مرداد ۱۳۹۵
محل: زندان مرکزی (زندان وکيل آباد)، مشهد، استان خراسان/ خراسان رضوی، ايران
نحوه کشته‌شدن: حلق آویز
اتهامات: تجاوز
سن در زمان ارتکاب جرم: ۲۹

ملاحظات

مأمور پلیسی بود که به اتهام «جرائم جنسی» اعدام شد، در حالیکه هیچ مدرکی برای اثبات اتهام او وجود نداشت.

خبر اعدام آقای رضا سبزواری در روزنامه خراسان (۷ مرداد ۱۳۹۵) و همچنین وب‌سایت هرانا- ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (۶ مرداد ۱۳۹۵) منتشر شده است. اطلاعات تکمیلی درباره این اعدام از طریق فرم الکترونیکی ارسالی از سوی یکی از آشنایان آقای سبزواری به بنیاد عبدالرحمن برومند در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۹۷ (فرم الکترونیکی) و اظهارنظر یک فرد مطلع ذیل خبر منتشر شده در این خصوص در وب سایت هرانا در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۹۵ (فرد مطلع) بدست آمده است.

آقای سبزواری متاهل و دارای ۲ فرزند بود و در شهر نیشابور در استان خراسان رضوی زندگی می‌کرد. وب سایت هرانا آقای سبزواری را مأمور پلیس در بخش مبارزه با مواد مخدر معرفی کرد. این در حالی است که یک فرد مطلع، آقای سبزواری را مأمور پلیس اطلاعات (بازپرس اطلاعات و امنیت) می‌داند. (فرد مطلع) یکی از آشنایان آقای سبزواری، ایشان را فردی معتقد، باتجربه، باسواد و درستکار معرفی کرده است. (فرم الکترونیکی)

پرونده آقای سبزواری به «جرائم جنسی» ارتباط داشت. (روزنامه خراسان)

وب سایت هرانا آقای سبزواری را مأمور پلیس در بخش مبارزه با مواد مخدر معرفی کرد. این در حالی است که یک فرد مطلع، آقای سبزواری را مأمور پلیس اطلاعات (بازپرس اطلاعات و امنیت) می‌داند.

دستگیری و بازداشت

آقای سبزواری در سال ۱۳۹۳ مورد ظن دستگاه‌های نظارتی و بازرسی شهر نیشابور قرار گرفت و پس از یک سری تحقیقات مقدماتی دستگیر شد. (روزنامه خراسان)  بنابر اظهار یک فرد مطلع، در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۹۳ آقای سبزواری در حین انجام وظیفه به دادگستری نیشابور فراخوانده شد. پس از مراجعه به دادگستری نیشابور، اسلحه و بی‌سیم او توقیف شد و به مدت چهار ماه در مکان نامعلومی نگه داشته شد. (فرد مطلع)

بنابر اظهار یکی از آشنایان آقای سبزواری، ایشان بدون حکم بازداشت شد. (فرم الکترونیکی)

آقای سبزواری به مدت یک سال و نیم پیش از اجرای حکم، در زندان مشهد نگهداری شد. آخرین دیدار خانواده آقای سبزواری با او یک روز پیش از اجرای حکم و در زندان مشهد انجام شد. (خبرگزاری هرانا)

دادگاه

آقای سبزواری در شعبه ۴۲ دادگاه کیفری مستقر در نیشابور محاکمه شد. (روزنامه خراسان) بنابر اطلاعات موجود، آقای سبزواری از حق دسترسی به وکیل محروم بود. (فرم الکترونیکی)

درباره جزئیات جلسه یا جلسات دادگاه اطلاعی در دست نیست.

اتهامات

مقامات رسمی اتهامات آقای سبزواری را «۶ فقره تجاوز به عنف، روابط نامشروع، ایراد ضرب و جرح، توهین به مقامات رسمی و ...» عنوان کردند. درج سه نقطه در پایان موارد اتهامی آقای سبزواری در این خبر، تعداد و عناوین اتهامات انتسابی به ایشان را مبهم و نامشخص ساخته است. این خبر ادامه می‌دهد که آقای سبزواری «با سوءاستفاده از موقعیت شعلی خود، برخی از مراجعان زن را مورد تجاوز به عنف قرار داده بود» و «در حالی دستگیر شد که قصد سوءاستفاده از زنی را داشت که همسر وی به اتهام جعل دستگیر شده بود». (روزنامه خراسان)

در شرایطی که حداقل تضمین‌های دادرسی رعایت نمی شود و متهمان از محاکمه منصفانه محرومند، صحت جرایمی که به آنها نسبت داده می شود مسلم و قطعی نیست. سازمان‌های بین المللی حقوق بشر به گزارش‌هایی اشاره می کنند مبنی بر اینکه مقامات جمهوری اسلامی ایران، در برخی موارد اتهامات کاذبی از قبیل قاچاق مواد مخدر یا ارتکاب جرائم عمومی و جنسی را به مخالفان خود (از جمله فعالان سیاسی، مدنی، صنفی و یا اقلیت‌های قومی و مذهبی) نسبت داده و آنان را همراه با محکومان عادی دیگر اعدام می کنند.

تعداد و عناوین اتهامات انتسابی به آقای سبزواری مبهم و نامشخص است.

مدارک و شواهد

بنابر اطلاعات موجود، آقای سبزواری بر اساس «اسناد و مدارک مستند و اعلام شکایت برخی زنانی که طعمه این فرد شده بودند» محکوم شد. (روزنامه خراسان)

دفاعیات

اطلاعات در خصوص دلایل و نحوه بازداشت، سیر رسیدگی، نحوه دادرسی و اتهامات انتسابی به آقای سبزواری متناقض است.

روزنامه خراسان گزارش داد که آقای سبزواری بر اساس «اسناد و مدارک مستند» محکوم شده است. اما روشن نیست که منظور از «اسناد و مدارک مستند» عنوان شده در این گزارش چیست و در گزارش این اعدام، نشانی از مدارک ارائه شده علیه آقای سبزواری وجود ندارد.

یکی از آشنایان آقای سبزواری در فرم ارسالی به بنیاد بیان داشت که ایشان «به دلیل درست‌کاری محکوم به اعدام شد، او به تنهایی در شهری که پر از فساد بود و همه حامی ناعدالتی بودند، دست به اصلاح زد» و همین امر، زمینه دستگیری و بازداشت وی را فراهم نمود.

بر اساس اظهار نظر فردی مطلع ذیل خبر هرانا  «عده‌ای زن فاسد و معلوم الحال شهر به زور و توسط پرسنل و مأموران دادگستری به آنجا [محل دادگاه] آورده شدند که با ارعاب علیه او [آقای سبزواری] اوراقی که از قبل آماده شده بود را امضا کنند. هرگز مدرکی دال بر گناهکاری ایشان ارائه نمی‌شود».

هیچ مدرکی برای اثبات اتهامات آقای سبزواری وجود نداشت و ایشان به دلیل «خصومت شخصی فردی قدرتمند» بازداشت و محاکمه شد. بعلاوه به آقای سبزواری اجازه دفاع از خود داده نشد و افرادی که به عنوان شاکی علیه او معرفی شدند «همه با دست خط خود رضایت نامه و انگشت و امضا داده بودند که با ارعاب مجبور به شکایت شده بودند». (فرم الکترونیکی)

اطلاعات به دست آمده در خصوص حق دسترسی ایشان به وکیل با هم تناقض دارند. بنا به اظهارات فرستنده فرم الکترونیکی، آقای سبزواری حق دسترسی به وکیل نداشت. در حالیکه روزنامه خراسان بدون ذکر جزئیات، با ذکر «اعتراض آقای سبزواری و وکیل مدافع وی» به حکم صادر شده در دادگاه کیفری نیشابور، به صورت تلویحی به حضور وکیل در روند رسیدگی به این پرونده اشاره کرده است.

از جزئیات دفاعیات آقای سبزواری اطلاع دقیقی در دست نیست.

اطلاعات در خصوص دلایل و نحوه بازداشت، سیر رسیدگی و نحوه دادرسی در این پرونده متناقض است.

حکم

شعبه ۴۲ دادگاه کیفری نیشابور آقای سبزواری را به اعدام محکوم کرد. این حکم در شعبه ۲۸ دیوان عالی کشور تأیید شد.

آقای رضا سبزواری در سپیده‌دم روز ۶ مرداد ۱۳۹۵ در زندان مرکزی مشهد و با حضور قضات اجرای احکام و دیگر مسئولان ذی‌ربط به دار آویخته شد.

آقای سبزواری در زمان اعدام ۳۱ سال داشت.

تصحیح و یا تکمیل کنید