بنیاد عبدالرحمن برومند

برای حقوق بشر در ایران

https://www.iranrights.org
امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر در ایران
یک سرگذشت

زر بی بی اسماعیل زهی

درباره

سن: ۶۰
ملیت: ايران
مذهب: اسلام (سنی)
وضعیت تأهل: متاهل

مورد

تاریخ کشته‌شدن: ۱ اسفند ۱۴۰۱
محل: زاهدان، استان سيستان و بلوچستان، ايران
نحوه کشته‌شدن: شلیک خودسرانه
اتهامات: جرم نا‌مشخص

ملاحظات

سرگذشت خانم زربی‌بی اسماعیل‌زهی کامل نیست.

ما را در تکمیل این سرگذشت در «یادبود امید» یاری دهید. جزئیات مربوط به مرگ این قربانی و هرگونه اطلاعات از زندگی او تصویر کامل‌تری از زندگی‌اش به دست خواهد داد.

ارسال این اطلاعات مانع فراموشیِ فاجعه کشتن یک انسان می‌شود. ما با تکیه بر اطلاعات شما می‌توانیم موارد نقض حقوق بشر در مورد این قربانیان را آشکار کنیم. روا نیست که واقعیت زندگی و مرگ آنان در سکوت زمانه مدفون شود و روایت مقامات دولتی، که جانبدارانه و اغلب نادرست و ای‌بسا توهین‌آمیز است، تنها روايت ماندگاری باشد که برای داوری جامعه و تاریخ بر جای می‌ماند. 

با کمک به مستند کردن و ثبت این سرگذشت شما نیز در تدوین تاریخ خشونت دولتی در ایران سهیم خواهید شد. تدوین این تاریخ برای دادخواهی و اجرای عدالت در آینده و همین‌طور اصلاحات دموکراتیک در ایران ضروری است. افزون بر این، شما با مشارکت در این مستندسازی عضوی از جنبش مدنی حقیقت‌طلبی و حقیقت‌گویی خواهید شد که امروز در سخت‌ترین شرایط، زمینه‌ساز فردایی است که در آن حقوق بنیادین همه شهروندان ایران تضمین شود. 

 برای تکمیل سرگذشت خانم زربی‌بی اسماعیل‌زهی اطلاعات خود را از طریق این فرم ارسال کنید.

از حمایت و همکاری شما سپاسگزاریم. 

جمعه خونین 

شهر زاهدان در استان سیستان و بلوچستان که محل زندگی اقلیت بلوچِ‌ اهل تسنن است، در روز جمعه، هشتم مهر ۱۴۰۱محل وقوع یک قتل‌عام بود.

این قتل‌عام موسوم به جمعه خونین زاهدان، متاثر از اعتراضات سراسری پس از مرگ در بازداشت ژینا (مهسا) امینی و پس از انتشار خبر تجاوز فرمانده نیروی انتظامی شهرستان راسک به یک دختر ۱۵ ساله رخ داد. روز پنجم مهر، خطیب جمعه محل با تایید این خبر، جرقه اعتراضات را زده بود.

اعتراض‌های روز پنجم مهر به فراخوانی برای تظاهرات گسترده در سراسر استان «در همبستگی با تمام مبارزان در سراسر ایران و کردستان» منجر شد. روز هشتم مهر روحانیون محلی و نمازگزاران مصلای بزرگ در نزدیکی مسجد مکی زاهدان خواستار بررسی شفاف این تجاوز جنسی و پاسخگویی مسئولان شدند.

بر اساس شهادت شاهدان عینی، گزارش‌های رسانه‌ای و بررسی ویدیوها و عکس‌های واقعه توسط گروه‌های حقوق بشری، هنگامی که گروه کوچکی از نمازگزاران غیرمسلح، نزدیک به ظهر و پیش از پایان نماز جمعه از مسجد بیرون آمدند و با سر دادن شعارهای ضدحکومتی به سوی کلانتری راه افتادند، نیروهای امنیتی مسلح (به علاوه تعدادی از لباس شخصی‌ها) که در پشت‌ بام‌های کلانتری شانزده، روبه‌روی مصلای بزرگ و ساختمان‌های اطراف مستقر بودند، شروع به تیراندازی کردند.

نیروهای امنیتی با گلوله‌های جنگی، گلوله‌های ساچمه‌ای و گاز اشک‌آور به سمت معترضان و عابران شلیک کردند و در مقابل معترضان به‌سوی کلانتری سنگ پرتاب می‌کردند. افزون بر این، تک‌تیراندازها به نمازگزاران در مصلی و اطراف آن تیراندازی کردند و تعداد زیادی، از جمله کودکان و دست‌کم یک نمازگزار زن را کشتند. به گفته پزشکان، بسیاری از قربانیان بر اثر اصابت گلوله به سر، پشت سر و گردن، بالاتنه، قلب و شکم جان خود را از دست دادند.

 به دنبال این تیراندازی‌ها، تنش در چند محله دیگر زاهدان و اطراف آن از جمله اطراف مسجد مکی افزایش یافت. مقامات گزارش دادند که در آن روز سه کلانتری در زاهدان مورد حمله معترضان قرار گرفت. در ششم آبان‌ماه، شورای تامین استان سیستان و بلوچستان با انتشار بیانیه‌ای مدعی شد که شش نفر از نیروهای امنیتی و ۳۵ نفر دیگر از جمله نمازگزاران و عابران کشته شدند و معترضان را به حمله به پاسگاه پلیس با سنگ و سلاح گرم متهم کرد. در این بیانیه آمده است که رئیس کلانتری ۱۶ و فرمانده انتظامی زاهدان به دلیل «سهل‌انگاری» از سمت خود برکنار شدند. 

تا نیمه آبان ۱۴۰۱، علاوه بر صدها زخمی، تعداد کشته‌شدگان جمعه خونین زاهدان یا افرادی که بر اثر جراحات در روزها و هفته‌های بعد جان خود را از دست دادند، بین ۶۶ تا ۹۷ نفر برآورد شده بود.

تصحیح و یا تکمیل کنید